Τεύχος 25o – Δεκέμβριος 2025

Ευχές για μια χαρούμενη, ειρηνική και δημιουργική χρονιά

Ζιζή Μακρή

Καμινάδες Ι

Ξυλογραφία, 1959, 25×35 εκ.

Συλλογή Έργων Τέχνης ΜΙΕΤ

Ζιζή Μακρή

Καμινάδες Ι

Ξυλογραφία, 1959, 25×35 εκ.

Συλλογή Έργων Τέχνης ΜΙΕΤ

Γιορτή Χριστουγέννων με το προσωπικό του ΜΙΕΤ, παραμονές Χριστουγέννων στην αυλή μας, όπου, σε μια ζεστή και γιορτινή ατμόσφαιρα, τα παιδιά από τη Σχολή Χιλλ μας είπαν τα κάλαντα, γεμίζοντας τον χώρο με χαρά και χριστουγεννιάτικες μελωδίες.

ΝΕΕΣ ΕΚΔΟΣΕΙΣ

John Dunn, Δημοκρατία
Γιατί είναι τόσο σημαντική η δημοκρατία σήμερα; Τι σημαίνει πραγματικά η επικράτησή της στον σύγχρονο κόσμο; Πώς καθορίζει το πολιτικό φαντασιακό του σημερινού ανθρώπου; Στη διάρκεια του 20ού αιώνα η δημοκρατία αναδείχτηκε στον πολιτικό πυρήνα του πολιτισμού που εξάγει η Δύση στον υπόλοιπο κόσμο. Στο βιβλίο αυτό ο Τζων Νταν, ένας από τους κορυφαίους πολιτικούς στοχαστές στην Αγγλία, επιχειρεί να εξηγήσει την ξεχωριστή θέση που κατέχει η δημοκρατία στον σημερινό κόσμο.

➼ Περισσότερα για το βιβλίο

Jeremy Eichler, Η ηχώ του χρόνου. Ο Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος, το Ολοκαύτωμα και η μουσική της μνήμης
Όταν αναλογιζόμαστε πώς οι κοινωνίες διατηρούν στη μνήμη τους αυτά τα όλο και πιο μακρινά όνειρα και τις καταστροφές, συνήθως έρχονται στον νου ιστορικά βιβλία, αρχεία, ντοκιμαντέρ ή μνημεία λαξευμένα σε πέτρα. Αλλά στην Ηχώ του χρόνου ο βραβευμένος κριτικός και ιστορικός του πολιτισμού Τζέρεμι Άικλερ υποστηρίζει με πάθος και αποκαλυπτικό τρόπο τη δύναμη που έχει η μουσική ως μνήμη του πολιτισμού, ως μια τέχνη με τη μοναδική ικανότητα να μεταφέρει και να μεταλαμπαδεύει το νόημα του παρελθόντος.

➼ Περισσότερα για το βιβλίο

ΕΤΗΣΙΑ ΔΙΑΛΕΞΗ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΟΥ ΓΕΩΡΓΙΟΥ Ι. ΜΑΥΡΟΥ

Anne Applebaum, Autocracy Inc., Αμφιθέατρο Ιδρύματος Β. & Ε. Γουλανδρή, 18 Δεκεμβρίου

Η πρωτοβουλία αυτή του ΜΙΕΤ φιλοδοξεί να αναδείξει αξιόπιστες τοποθετήσεις και εκτιμήσεις, προσφέροντας στο κοινό έγκυρες απόψεις και αναλύσεις σε καίρια θέματα της εποχής μας από κορυφαίους ομιλητές παγκοσμίου βεληνεκούς. Φέτος προσκεκλημένη μας ήταν η βραβευμένη ιστορικός και αρθρογράφος, Anne Applebaum. Η ομιλία της επικεντρώθηκε στον τρόπο που λειτουργούν οι σημερινές αυταρχικές κυβερνήσεις.
Συνομιλητής της ήταν ο δημοσιογράφος Γιάννης Παλαιολόγος.

Anne Applebaum, Autocracy Inc., Αμφιθέατρο Ιδρύματος Β. & Ε. Γουλανδρή, 18 Δεκεμβρίου

➼ Περισσότερα

ΗΜΕΡΙΔΑ

Επιστροφή στο Λιβόρνο. Ελληνικά βιβλία και Συγγραφείς. Αρχεία και Τεκμήρια της Ελληνικής Επανάστασης από τις Συλλογές της Biblioteca Labronica του Λιβόρνου, Ακαδημία Αθηνών, 28 Νοεμβρίου
Η Ημερίδα συνδιοργανώθηκε από το ΙΠΑ/ΜΙΕΤ, την Ακαδημία Αθήνων και την Biblioteca Labronica του Λιβόρνου, στο πλαίσιο του ερευνητικού προγράμματος, που σκοπό έχει την αξιοποίηση του υλικού ελληνικού ενδιαφέροντος που ανακαλύφθηκε στις συλλογές της βιβλιοθήκης. Στην Ημερίδα παρουσιάστηκαν τα πρώτα συμπεράσματα του ερευνητικού προγράμματος, τα οποία συζητήθηκαν από ομάδα ειδικών καθηγητών και ερευνητών.

ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ

Οι μονές του Αγίου Όρους από το Βυζάντιο στους Οθωμανούς, ΙΠΑ, 10 Δεκεμβρίου
Πρόκειται για την 4^η διάλεξη στο πλαίσιο των σεμιναρίων «Ιστορία του Μεσαιωνικού και Νέου Ελληνισμού», που συνδιοργανώνουν το ΙΠΑ/ΜΙΕΤ με το ΚΕΜΝΕ της Ακαδημίας Αθηνών. Ομιλητής ήταν ο Κωστής Σμυρλής, κύριος Ερευνητής στο Ινστιτούτο Ιστορικών Ερευνών του ΕΙΕ. Η ομιλία του επικεντρώθηκε στις μονές του Αγίου Όρους ως ιδρύματα στενά συνδεδεμένα με την κεντρική εξουσία, και τις υπηρεσίες που παρείχαν στους ηγεμόνες σε ιδεολογικό και πρακτικό επίπεδο. Ξεκινώντας από τις απαρχές του Αγίου Όρους, ως μεγάλου μοναστικού κέντρου στα τέλη του 10ου αιώνα, η ομιλία επεκτάθηκε σε όλη τη μεσαιωνική περίοδο με έμφαση στο πέρασμα από τη βυζαντινή στην οθωμανική περίοδο (14oς-15ος αι.).

ΜΟΥΣΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ

Ex Silentio: In Exilium, μεσογειακές παραδόσεις στη Δύση, Βίλα Καπαντζή, 13 Δεκεμβρίου
Έργα των G. de Machaut, D. Cantemir, ύμνοι και ενόργανη μουσική από την Ιταλία, την Ισπανία και την Ανατολική Μεσόγειο. Το πρότζεκτ In Exilium πραγματοποιείται με την υποστήριξη και την αιγίδα του ΥΠΠΟ και φιλοξενήθηκε από το ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη.

ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Μια ιστορία για το ταξίδι της γραφής και του βιβλίου, Δεκέμβριος
Τον Δεκέμβριο, το εκπαιδευτικό πρόγραμμα για τη γραφή και το βιβλίο ολοκλήρωσε τον κύκλο του, έπειτα από μια διετή πορεία κατά την οποία παρουσιάστηκε σε σαράντα σχολεία σε όλη την Ελλάδα καθώς και σε σχολεία της Ομογένειας. Η Σοφία Ε. Πελοποννησίου, υπεύθυνη των εκπαιδευτικών προγραμμάτων του ΜΙΕΤ, παρουσίασε το πρόγραμμα στο Δημοτικό Σχολείο Αστυπάλαιας, στο Πρότυπο Εκκλησιαστικό Γυμνάσιο Ξάνθης και στο Τμήμα Ενηλίκων του ΣΔΕ Χαλανδρίτσας.

ΛΕΣΧΗ ΑΝΑΓΝΩΣΗΣ

Πιλοτική Λέσχη Ανάγνωσης ΜΙΕΤ και η Ομάδα ΘΑΛΗΣ + ΦΙΛΟΙ
Το ΜΙΕΤ, σε συνεργασία με την ομάδα Θαλής + Φίλοι, διοργάνωσε την πιλοτική Λέσχη Ανάγνωσης για το σχολικό έτος 2024-2025. Στόχος της δράσης ήταν η προώθηση της φιλαναγνωσίας μεταξύ των μαθητών και μαθητριών του 2^ου ΓΕΛ Ηλιούπολης «Ηρώ Κωνσταντοπούλου», καθώς και του τμήματος Βιβλιοθήκης του 1ου & 2ου ΕΠΑ.Λ. Αγίας Παρασκευής. Οι συμμετέχοντες παρουσίασαν τις εργασίες τους την Τρίτη 2 Δεκεμβρίου στο Μέγαρο Ευνάρδου και βραβεύτηκαν για τη συμμετοχή τους.

➼ Περισσότερα

ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟ ΕΡΓΑΣΤΗΡΙ

«Ο χρόνος στα χέρια σου», Κεντρικό κτίριο ΜΙΕΤ, 9 & 10 Δεκεμβρίου
Οι συμμετέχοντες είχαν την ευκαιρία να φτιάξουν το δικό τους χειροποίητο ημερολόγιο, ένα μοναδικό προσωπικό αντικείμενο, για το 2026, συνδυάζοντας πρακτική οργάνωση και καλλιτεχνική έκφραση.
Σχεδιασμός - υλοποίηση: Βάλια Μπερτσάτου, εικαστικός.

Ειρεσιώνη, το “χριστουγεννιάτικο δέντρο” της αρχαιότητας, Κεντρικό κτίριο ΜΙΕΤ, 22 Δεκεμβρίου
Άραγε το ξέρατε ότι στόλιζαν δέντρο και στην Αρχαία Ελλάδα;

Μια δράση που συνδυάζει τη μάθηση με τη διασκέδαση, τη γνώση με τη δημιουργικότητα και μας ταξιδεύει πίσω στο χρόνο, σε ένα υπέροχο ταξίδι με συνοδοιπόρο τη γιορτινή μας διάθεση!

Σχεδιασμός - υλοποίηση: Βάλια Μπερτσάτου, εικαστικός.

ΔΡΑΣΕΙΣ

Βιβλιοφιλικό παζάρι, ΕΛΙΑ, 12 έως 14 Δεκεμβρίου
Μέσα σε μια ζεστή, χριστουγεννιάτικη ατμόσφαιρα, οι επισκέπτες περιηγήθηκαν ανάμεσα σε παλιά έντυπα, βιβλία, περιοδικά, εφημερίδες και εφήμερα από τον 19ο και τον 20ό αιώνα, και και ανακάλυψαν μικρούς θησαυρούς του παρελθόντος. Επιπλέον, χριστουγεννιάτικα στολίδια, κάρτες, γούρια, αφίσες και ξεχωριστά δώρα περίμεναν μικρούς και μεγάλους.

ΕΡΕΥΝΗΤΙΚΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ

Η «Τέχνη» στη Θεσσαλονίκη
Το ερευνητικό πρόγραμμα «Η Τέχνη στη Θεσσαλονίκη. Συμβολή στην πολιτισμική ιστορία της πόλης» αναρτήθηκε πρόσφατα στο διαδίκτυο. Το Μορφωτικό Ίδρυμα Εθνικής Τραπέζης είναι εταίρος στο πρόγραμμα. Το ερευνητικό πρόγραμμα υλοποιείται σε συνεργασία με το Τμήμα Φιλολογίας του ΑΠΘ και χρηματοδοτείται από το ΕΛΙΔΕΚ, εντάσσεται στο αυξανόμενο ενδιαφέρον για την ιστορία των πολιτισμικών θεσμών και μελετά την ταυτότητα και το αποτύπωμα που κληροδότησε η Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρεία «Τέχνη» (1951-1990) στον χώρο των γραμμάτων και στη λογοτεχνική εκπαίδευση του κοινού της Θεσσαλονίκης και της βόρειας Ελλάδας.

➼ Διαβάστε περισσότερα

ΣΤΑ ΑΔΥΤΑ ΤΩΝ ΑΡΧΕΙΩΝ

Χριστούγεννα και Βηθλεέμ: χειρόγραφα τεκμήρια από το ΙΠΑ/ΜΙΕΤ
Στα τεκμήρια του Ιστορικού και Παλαιογραφικού Αρχείου του ΜΙΕΤ ξεδιπλώνονται πολύτιμες μαρτυρίες γύρω από την εορτή των Χριστουγέννων. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν δύο ιδιαίτερα ενδιαφέρουσες αναφορές: η μία αφορά τον τόπο γέννησης του Ιησού στη Βηθλεέμ της Παλαιστίνης, όπως αυτός αποτυπώνεται σε εικονογραφημένο προσκυνηματικό χειρόγραφο, και η άλλη τον τρόπο εορτασμού της μεγάλης γιορτής στο πλαίσιο της εκκλησιαστικής πρακτικής, μέσα από τον ρητορικό και θεολογικό λόγο. Τα τεκμήρια αυτά δεν φωτίζουν μόνο ιστορικές όψεις της χριστουγεννιάτικης παράδοσης, αλλά παρουσιάζουν και ξεχωριστό παλαιογραφικό, φιλολογικό, ιστορικό και αισθητικό ενδιαφέρον.

➼ Διαβάστε περισσότερα

ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΙΚΕΣ ΣΥΝΑΝΤΗΣΕΙΣ

1η Δεκεμβρίου ~ η Σοφία Πελοποννησίου (Υποδιεύθυνση Προγραμμάτων), μίλησε στο σεμινάριο «Στα μονοπάτια της μνήμης και του πολιτισμού: σεμινάριο σχεδιασμού μουσειοπαιδαγωγικών εφαρμογών για άτομα με άνοια», το οποίο διοργανώθηκε από τη Διεύθυνση Αρχαιολογικών Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων, διά του Τμήματος Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων και Επικοινωνίας του Υπουργείου Πολιτισμού, σε συνεργασία με την Εταιρεία Alzheimer Αθηνών και με την υποστήριξη του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου.

Στο Μουσείο Παξινού-Μινωτή ξεναγήθηκαν την Τρίτη 2 Δεκεμβρίου μαθητές και μαθήτριες του 2ου ΓΕΛ Hλιούπολης «Ηρώ Κωνσταντοπούλου» και του τμήματος της Βιβλιοθήκης 1ου & 2ου ΕΠΑ.Λ. Αγ. Παρασκευής. Πραγματοποιήθηκε ακόμη μία ξενάγηση στις 11 Δεκεμβρίου για τον Σύλλογο των Φίλων Γενναδείου Βιβλιοθήκης. Οι ξεναγήσεις γίνονται από την Σοφία Ε. Πελοποννησίου, υπεύθυνη του Μουσείου.

5 Δεκεμβρίου ~ Ο Γιώργος Κουμαρίδης (ΕΛΙΑ/ΜΙΕΤ Θεσσαλονίκης) συμμετείχε στην ημερίδα με τίτλο «Χώρος, πολιτισμός και η ιστορία της επιχειρηματικότητας. Η βιομηχανική πολιτιστική κληρονομιά και η τεκμηρίωσή της μέσω των αρχείων» που οργανώθηκε από το Τμήμα Βαλκανικών, Σλαβικών και Ανατολικών Σπουδών του Πανεπιστημίου Μακεδονίας και το Συμβούλιο Βιομηχανικής Κληρονομιάς της Ελληνικής Εταιρείας Περιβάλλοντος και Πολιτισμού. Ο τίτλος της εισήγησής του ήταν: « Αρχεία καπνικών επιχειρήσεων και το παράδειγμα του αρχείου των επιχειρήσεων Χατζηγεωργίου».

16 Δεκεμβρίου ~ Η Έλια Βλάχου, υποδιευθύντρια, συμμετείχε με ομιλία στην Ημερίδα για την παρουσίαση της Γνωσιακής Βάσης του Ελληνικού Συστήματος Αναγνώρισης και Πιστοποίησης Μουσείων «Μουσεία σε μετάβαση: εργαλεία, πρακτικές και όραμα για τα μουσεία του 21ου αιώνα», που διοργάνωσε η Διεύθυνση Νεότερης Πολιτιστικής Κληρονομίας του Υπουργείου Πολιτισμού.